Timeline “Tiểu Cách mạng Văn hóa” thời Tô Lâm – Kỳ 1: Chiến dịch “chống lật sử”

Lời tòa soạn: Kể từ khi ông Tô Lâm lên nắm quyền (đắc cử chủ tịch nước tháng 5/2024, trở thành tổng bí thư từ tháng Tám cùng năm), những vụ đấu tố, luận tội nhau trên mạng xã hội về các vấn đề chính trị, tư tưởng đã trở nên quen thuộc, và ngày một quen thuộc với đời sống chính trị – xã hội tại Việt Nam. 

Nhân danh “lòng yêu nước”, “chống lật sử”, hay “bảo vệ nền tảng” của các quan điểm lịch sử, chính trị chính thống, một bộ phận người dùng mạng xã hội đã không tiếc lời công kích, hạ bệ những ai có hành xử và góc nhìn khác biệt. 

Rất nhiều chủ đề khác nhau đã bị đem ra phê phán, luận tội công khai. Đó có thể là việc một nghệ sĩ bị bắt gặp xuất hiện bên quốc kỳ Việt Nam Cộng hòa, một nhân vật lịch sử từng bị dòng sử học chính thống phê phán nay lại có người tuyên dương, việc một trường đại học hay một đề thi đưa ra một quan điểm giáo dục bị cho là theo phương Tây hay theo Mỹ, hay việc một cuốn sách kể về lãnh tụ không giống các tài liệu “chính thống”, v.v. 

Có những cuộc đấu tố kết thúc sau vài ngày. Có những vụ lên án khép lại bằng một lời xin lỗi. Nhưng cũng có những màn luận tội để lại những hệ quả vượt khỏi ranh giới của mạng xã hội. Vụ việc một tác giả sách và các cá nhân làm truyền thông, xuất bản cho cuốn sách ấy sau khi bị đấu tố đã bị bắt tạm giam, khởi tố theo Điều 117 Bộ luật Hình sự vừa qua là một minh chứng.

Bầu không khí đấu tố sôi nổi và căng bức ấy đã khiến không ít người so sánh, liên tưởng đến sự kiện Cách mạng Văn hóa nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc, thời của những toán hồng vệ binh xông xáo và những đại hội “phê đấu” công khai.