Cục Báo chí chỉ đạo báo, đài xin ý kiến trước khi đăng nội dung về lịch sử, lãnh tụ

• Không nêu đích danh vụ việc nào, công văn này cho biết thời gian qua đã phát hiện một số cơ quan báo chí đăng, phát thông tin có nội dung vi phạm, liên quan đến đề tài lịch sử, lãnh tụ, “gây ảnh hưởng không tốt đến chất lượng, uy tín của hoạt động báo chí”. Vì vậy, Cục Báo chí muốn toàn bộ các cơ quan chủ quản báo chí trong hệ thống thực hiện bảy chỉ đạo liên quan đến việc nâng cao trách nhiệm, tăng cường quản lý và kiểm duyệt.

• Trong đó, Cục Báo chí đề nghị thiết lập quy trình biên tập đặc biệt đối với nội dung liên quan đến lịch sử, lãnh tụ và các vấn đề nhạy cảm, phức tạp. Cụ thể, cơ quan chủ quản phải chỉ đạo các cơ quan báo chí trực thuộc xây dựng hoặc hoàn thiện quy trình thẩm định, biên tập và phê duyệt ở mức độ cao hơn với các nội dung liên quan đến Hồ Chí Minh, lãnh tụ, lãnh đạo Đảng Cộng sản, nhà nước, các sự kiện, nhân vật và vấn đề lịch sử, vấn đề tư tưởng, tôn giáo, chủ quyền, v.v.

• Công văn số 1317 cũng nêu rõ việc siết chặt quy trình biên tập, duyệt và xuất bản nội dung theo hướng xác định rõ trách nhiệm cá nhân ở từng khâu và bảo đảm có cơ chế kiểm soát nhiều cấp đối với các “nội dung có nguy cơ cao”. 

• Ngoài ra, công văn còn chỉ đạo nâng cao vai trò, trách nhiệm của cơ quan chủ quản báo chí; tăng cường trách nhiệm của tổng biên tập; tăng cường quản lý phóng viên, cộng tác viên và việc khai thác nội dung từ các nguồn tin khác nhau; rút kinh nghiệm từ vụ việc một số báo ca ngợi “cuốn sách có nội dung sai sự thật lịch sử”; v.v.

Điều chưa tỏ: Hiện không rõ quy trình biên tập đặc biệt có những điểm khác biệt cụ thể nào so với quy trình thông thường cũng như thời điểm bắt đầu áp dụng quy trình này trong hệ thống báo chí.

Luật Khoa đã liên lạc với Cục Báo chí và một số cơ quan báo chí để làm rõ thêm vấn đề này nhưng chưa nhận được phản hồi. 

Có thể bạn chưa biết: Pháp luật hiện hành không đặt ra một quy trình hay yêu cầu biên tập riêng đối với các nội dung về lịch sử, lãnh tụ. Tuy nhiên, đây luôn là nhóm nội dung được cho là nhạy cảm, có nhiều quy định pháp luật cấm đoán liên quan. 

• Theo Điều 8 Luật Báo chí năm 2025, pháp luật cũng cấm đăng, phát các thông tin chống nhà nước, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng Cộng sản; xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc; v.v.
• Theo Điều 10 Luật Xuất bản năm 2012, đối với hoạt động xuất bản, nghiêm cấm xuất bản phẩm có nội dung tuyên truyền chống nhà nước; phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, xúc phạm dân tộc, danh nhân, anh hùng dân tộc. 

Bối cảnh: Trước đó, cuốn “Chuyện với Thanh” gây nhiều ý kiến trái chiều và bị cáo buộc “lật sử”, “xúc phạm Chủ tịch Hồ Chí Minh”, “xúc phạm dân tộc Việt Nam” khi chọn cách kể khác về Nguyễn Tất Thành. Làn sóng này khởi nguồn từ các cá nhân nổi bật trong việc đấu tố “Nỗi buồn chiến tranh” hay sự kiện về Trương Vĩnh Ký là Facebooker Phan Trung Can và Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn.

• Trước làn sóng phản đối, ngày 10/6, NXB Hội Nhà văn đã đăng thông cáo xin lỗi, dừng phát hành và thu hồi cuốn sách.
• Ngày 15/6, NXB này đã bị đình chỉ hai tháng và bị xử phạt 100 triệu đồng vì xuất bản “nội dung sai sự thật rất nghiêm trọng” trong cuốn sách “Chuyện với Thanh”. 
• Tối 7/7, báo chí nhà nước cho biết ông Nguyễn Thành Nam – tác giả của cuốn Chuyện với Thanh, và ông Trần Việt Anh – giám đốc của Spiderum (tổ chức truyền thông cho cuốn sách) đã bị bắt và khởi tố với cáo buộc “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước” theo Điều 117, Bộ luật Hình sự. 
• Ngày 15/7, Công an TP. Hà Nội đã khởi tố, bắt tạm giam ba lãnh đạo của NXB Hội Nhà văn gồm bà Nguyễn Thúy Hằng (giám đốc NXB), ông Đào Bá Đoàn (tổng biên tập) và ông Nguyễn Văn Yên (trưởng Ban Biên tập), với cáo buộc giống ông Nam và ông Việt Anh.  
• Cùng ngày, Cục Báo chí thông báo đã xử phạt 23 báo, đài và kỷ luật hơn 30 cá nhân vì đã đăng bài “khen ngợi” cuốn “Chuyện với Thanh”.

Cục Báo chí giấu danh sách 23 báo, đài bị phạt vụ khen “Chuyện với Thanh”

Xử phạt hơn 23 báo, đài; hàng chục nhà báo, biên tập viên bị kỷ luật nhưng Cục Báo chí không công khai danh sách này. Theo dòng thời sự: Ngày 15/7, tại buổi họp thường kỳ của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ông Lưu Đình Phúc – cục trưởng Cục Báo chí – cho biết có 23 báo, đài và hơn 30 cá nhân bị kỷ luật vì đã đăng bài “khen ngợi” cuốn “Chuyện với Thanh” của tác giả Nguyễn Thành Nam.  Các báo, đài im lặng: Mặc dù vẫn chưa có danh sách xử phạt […]

Tự do báo chí 2026: Việt Nam tệ nhất Đông Nam Á – theo RSF

Đài Bắc (Luật Khoa) – “Bảng Chỉ số Tự do Báo chí của chúng tôi dựa trên ý kiến [khảo sát] của người bản xứ và những người trực tiếp trải nghiệm nền báo chí đó hàng ngày, nên tôi dám khẳng định rằng nó đầy đủ và xác đáng hơn nhiều so với tuyên bố của chính quyền Việt Nam”, Cédric Alviani – giám đốc Văn phòng Châu Á – Thái Bình Dương của tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) trả lời Luật Khoa sáng 30/4/2026 ở Đài Bắc, Đài Loan. Theo dòng sự kiện: Việt Nam tăng […]