Vụ Đồng Tâm được nhắc lại trong nhóm sông Hồng nhưng nhanh chóng bị xóa

• Vào rạng sáng ngày 9/1/2020, hàng nghìn cảnh sát thuộc nhiều lực lượng như đặc nhiệm, cơ động, cảnh sát điều tra, v.v. đã phối hợp với các lực lượng tại địa phương bao vây và tấn công vào thôn Hoàng, xã Đồng Tâm, cách khu vực tranh chấp khoảng 5km. 
• Theo truyền thông độc lập của dân và blogger, trước khi tấn công, phía công an đã cắt Internet và phá sóng điện thoại. Người dân không được thông báo gì.
• Lực lượng công an đã ồ ạt xông vào làng với hơi cay và lựu đạn, chất nổ để đánh đập người dân, kể cả phụ nữ và người già. Sau đó xông vào nhà riêng của ông Lê Đình Kình – người được xem như thủ lĩnh tinh thần của ngôi làng – và bắn chết ông. Sau vụ tấn công, có ba cảnh sát thiệt mạng và gần 30 người bị bắt (phần lớn là thành viên gia đình ông Kình). 
• Vụ tấn công này là đỉnh điểm của một tranh chấp đất đai kéo dài, xoay quanh hai mảnh đất liền kề nhau ở Đồng Tâm. Trong đó, một mảnh đất (phía Đông) có kế hoạch thu hồi có đền bù vào năm 1980 để thực hiện dự án sân bay Miếu Môn, cư dân địa phương đã đồng ý chuyển giao khu đất này. Tuy nhiên, sau đó, dự án không được triển khai và phía quân đội đã cho người dân thuê lại để canh tác nông nghiệp. 
• Mâu thuẫn xảy ra khi bên quân đội có kế hoạch thu lại mảnh đất này và cả mảnh đất phía Tây còn lại để chuyển cho tập đoàn Viettel. Cư dân Đồng Tâm phản đối ý định này, cho rằng phần phía Tây là đất nông nghiệp của họ, bên Viettel hoặc quân đội phải trả tiền đền bù giải tỏa theo giá thị trường. Ngược lại, phía quân đội và Viettel khẳng định rằng cả hai mảnh đất đều được quy hoạch riêng cho mục đích quốc phòng an ninh và chỉ chấp nhận một mức đền bù thấp hơn.
• Ngày 7/9/2020, phiên xét xử sơ thẩm diễn ra tại Hà Nội, tuyên hai án tử hình cho Lê Đình Công, Lê Đình Chức (hai con trai của ông Kình); một án chung thân cho Lê Đình Doanh (cháu nội ông Kình); và hơn 80 năm tù cho những người dân bị tấn công vì tội “giết người” và “chống người thi hành công vụ”.
• Nhìn lại lịch sử, ngoài vụ Đồng Tâm còn có nhiều vụ án nghiêm trọng khác xuất phát từ việc người dân đấu tranh phản đối lại việc nhà nước cưỡng chế thu hồi đất như Văn Giang (2012), Đoàn Văn Vươn (2012), v.v.  

Quan trọng: Vào đầu tháng 5/2026, chính quyền Hà Nội cho biết đã thống nhất việc từng bước di dời, quy hoạch lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê để phục vụ Dự án Trục Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng. Sau thời điểm đó, nhiều hội nhóm trên Facebook đã được lập ra nhằm chia sẻ thông tin và bày tỏ bức xúc, phản đối của người dân về dự án. 

• Người dân nằm trong vùng bị ảnh hưởng đã liên tục có những đơn kiến nghị, thư ngỏ, tâm thư, bài viết kêu cứu, v.v. cũng như căng các băng-rôn, khẩu hiệu với mong muốn chính là không giải tỏa trắng, ưu tiên bảo tồn làng xã, khu dân cư hiện hữu và bồi thường thỏa đáng.
• Thậm chí, trong ngày Lễ Phật đản, người dân ở làng cổ Hải Bối (Đông Anh cũ) còn mặc áo tập thể có in những dòng khẩu hiệu đi đến các đình chùa để cầu thánh thần giữ lại xóm làng.
• Thời gian gần đây còn xuất hiện một website phi lợi nhuận mang tên “Cộng đồng ven sông Hồng” nhằm trang bị kiến thức và hướng dẫn cách kiến nghị cho người dân.
• Sau đó, trên các hội nhóm xuất hiện những bài viết kêu gọi người dân “hết sức bình tĩnh, không được phát ngôn xúc phạm đến chính sách của nhà nước về quy hoạch” trong dự án sông Hồng. Hay có những bài viết nhắc nhở người dân chắt lọc thông tin, dè chừng “bọn phản động” kích động. 

Bối cảnh: Sáng 11/5/2026, Hội đồng Nhân dân TP. Hà Nội đã thông qua chủ trương đầu tư Dự án Trục Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng với 100% đại biểu có mặt tán thành. Đây là siêu dự án chiến lược của Hà Nội với mục tiêu thúc đẩy tái thiết kế không gian đô thị dọc sông Hồng và nâng cao chất lượng đô thị trung tâm của thủ đô.

• Dự án này đi qua 16 xã, phường với quy mô sử dụng đất khoảng 11.418 ha và tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 736.963 tỷ đồng (28 tỷ USD),  dự kiến ảnh hưởng đến khoảng 200.000 người dân. 
• So với chủ trương trước đó, chủ trương mới đã giảm 3 phường nằm trong phạm vi dự án (gồm: Vĩnh Tuy, Hoàng Mai, Vĩnh Hưng) và tổng mức đầu tư cũng giảm khoảng 118.000 tỷ đồng (4,49 tỷ USD).
• Ngày 27/5, báo chí nhà nước cho biết Liên danh Đại Quang Minh – THACO – Hòa Phát, chủ đầu tư của Dự án Trục Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng, đã gửi công văn cho Ủy ban Nhân dân TP. Hà Nội, đề nghị rút thời gian giải phóng mặt bằng xuống còn 2,5 tháng khiến người dân rất bức xúc.
• Ngày 30/5, Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn số 4975 gửi Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, đề nghị chỉ đạo các cơ quan làm tốt việc thông tin, tuyên truyền cũng như bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất, đảm bảo quyền lợi của người dân.

Ba người phụ nữ Đồng Tâm và 730 ngày phải sống

Bài viết này được đăng trong số báo Tết năm 2022 của Luật Khoa tạp chí, phát hành ngày 31/1/2022. Tải miễn phí tại đây. Dư Thị Thành Trần Thị Hương Hoàng Thị Hoa Những người phụ nữ ấy đã từng đứng ngoài gần như tất cả các quyết định quan trọng của gia đình. Tên của họ thi thoảng xuất hiện đâu đó như những người bên lề trong cuộc tranh đấu đất đai của dòng họ Lê Đình thôn Hoành, lẫn trong rạng sáng ngày mà công an Hà Nội nổ súng tấn công vào chính ngôi nhà của […]

Đồng Tâm: “Sự thật” đã được chế biến như thế

Hòn đá rơi xuống hồ, mặt nước sẽ gợn sóng. Hòn đá càng to, sóng càng lan xa. Đó là hiện tượng tự nhiên mà một đứa trẻ cũng biết. Những sự kiện xã hội cũng vận hành theo quy luật tương tự. Sự kiện càng chấn động, dư âm của nó càng kéo dài. Cuộc tấn công Đồng Tâm vào những ngày đầu năm 2020 là một sự kiện chấn động như vậy. Theo lẽ thường, nó sẽ còn được nhắc đến rất nhiều lần, đặc biệt trong những dịp kỷ niệm. Nhưng đó là lẽ thường, một thứ xa […]