Viện trợ ODA cũng nhắm tới an ninh.
Hơn 30 năm nay, Nhật Bản là nước viện trợ phát triển (Official Development Aid – ODA) hàng đầu cho Việt Nam. Các khoản ODA thường tập trung vào xây dựng cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực. [1]
Đến nay, viện trợ ODA của Nhật chiếm đến 30% tổng các khoản viện trợ phát triển song phương ở Việt Nam.
Nhưng mọi chuyện đang thay đổi.
Từ năm 2024, Nhật sẽ cung cấp thêm cho Việt Nam một khoản mới là Viện trợ An ninh Chính thức (Official Security Assistance – OSA). [2] Đây là một loại viện trợ mới mẻ, phản ánh những cân nhắc của Nhật về an ninh khu vực như Luật Khoa tạp chí đã phân tích trong bài trước. [3]
Liệu Viện trợ An ninh sẽ thay đổi Viện trợ Phát triển?
Dù là chương trình mới, nhưng rồi đây OSA có thể thay đổi cả ODA.
Viện trợ phát triển ODA lâu nay chủ yếu tập trung vào xây dựng hạ tầng, thậm chí đôi khi là một cách giúp cho các công ty xây dựng Nhật có được hợp đồng ở nước ngoài.
Nhưng Chiến lược An ninh Quốc gia của Nhật Bản công bố cuối năm 2022 đã đưa viện trợ ODA tham gia vào chiến lược an ninh quốc gia. [4]
Viện trợ ODA sẽ không còn phục vụ những lợi ích trước mắt cho cả hai phía cho và nhận nữa, mà sẽ đi vào các vấn đề chiến lược dài hạn. Bản Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Nhật viết:
“Tầm nhìn Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở (FOIP) là bộ khung để vận hành chương trình ODA. Nhật Bản sẽ sử dụng ODA một cách chiến lược để duy trì và phát triển trật tự quốc tế tự do và cởi mở, đồng thời hướng tới xây dựng một cộng đồng quốc tế thịnh vượng và cùng sinh tồn với nhau.
